Rzeczowniki z -nis i ich rodzajniki

Jest grupa rzeczowników w języku niemieckim, które kończą się na -nis. Może znacie taką zasadę, że rzeczowniki z tą końcówką mają zawsze rodzajnik das. Otóż mają, ale nie zawsze, tylko prawie zawsze. 🙂 Ta zasada jest bardzo ważna i pomaga, ale trzeba też znać wyjątki. No to do pracy!

Zasada ogólna i przykłady

Większość rzeczowników z końcówką -nis jest rodzaju nijakiego (czyli das). A oto dowody na tę teorię:

• das Bildnis – portret, wizerunek
• das Bedürfnis – potrzeba
• das Bekenntnis – wyznanie, konfesja, uznanie, przyznanie się do czegoś
• das Bündnis – sojusz
• das Eingeständnis – wyznanie, przyznanie się do czegoś
• das Ereignis – wydarzenie
• das Ergebnis – wynik
• das Ereignis – wydarzenie
• das Verständnis – zrozumienie
• das Vermächtnis – dziedzictwo, testament
• das Verhältnis – stosunek, relacja
• das Verzeichnis – ewidencja, wykaz, lista, spis, katalog
  

Pora na wyjątki

Ale czym byłaby gramatyka bez wyjątków? 🙂 Jak w życiu, tak i w gramatyce musi się przecież coś dziać. 

• die Erlaubnis – pozwolenie
• die Erschwernis – utrudnienie, uciążliwość
• die Ersparnis – oszczędność
• die Fäulnis – zgnilizna, zepsucie
• die Finsternis – ciemność
• die Heimsuchnis – nieszczęście, nawiedzenie, doznanie (archaiczne)
• die Kenntnis – znajomość, wiedza
• die Ödnis – pustkowie
• die Wagnis – ryzyko
• die Wildnis – znajomość, wiedza

Podsumowując…

Wyrazy z rodzajnikiem die są nieco rzadziej używane, niektóre są bardziej archaiczne lub bardziej literackie.

Na pewno die Erlaubnis warto znać. Tego wyrazu używa się znacznie częściej. I jeszcze die Kenntnis, którego często używamy w liczbie mnogiej. Na koniec kilka zdań:

• Bevor du das Gebäude betrittst, brauchst du eine Erlaubnis. / Zanim wejdziesz do budynku, potrzebujesz pozwolenia.
• Ohne die Erlaubnis der Eltern darf man nicht an der Reise teilnehmen. / Bez pozwolenia rodziców nie można wziąć udziału w wycieczce.
• Ich habe schriftliche Erlaubnis für die Nutzung des Raumes erhalten. / Otrzymałem pisemne pozwolenie na korzystanie z pokoju.

• Ich habe keine Kenntnis von diesem Problem. / Nie mam żadnej wiedzy o tym problemie.
• Ich nehme Ihre Beschwerde zur Kenntnis. / Przyjmuję Pana / Pani skargę do wiadomości.
• Für diesen Job braucht man Kenntnisse in Computertechnik. / Do tej pracy potrzebna jest znajomość techniki komputerowej.
• Durch das Praktikum konnte ich meine Kenntnisse erweitern. / Dzięki praktyce mogłem poszerzyć swoją wiedzę.