Poziom kompetencji językowej określany jest za pomocą 6-stopniowej skali ustanowionej przez Radę Europy. Jest to tzw. ESOKJ czyli Europejski System Opisu Kształcenia Językowego / ang. CEFR czyli Common European Framework of Reference for Languages / niem. GERS czyli Gemeinsamer europäischer Referenzrahmen für Sprachen.
System ten opisuje poziomy znajomości języka obcego za pomocą liter A1, A2, B1, B2, C1, C2 w zakresie czterech sprawności językowych: pisanie, czytanie, słuchanie i mówienie.
A1 i A2 – poziom podstawowy
B1 i B2 – poziom samodzielności
C1 i C2 – poziom biegłości
A1 – poziom początkujący
Osoba posługująca się językiem niemieckim na poziomie A2:
- rozumie i stosuje podstawowe zwroty wyrażenia i bardzo proste wypowiedzi dotyczące konkretnych potrzeb życia codziennego
- wie, w jaki sposób przedstawić siebie i innych
- potrafi sformułować pytania z zakresu życia prywatnego, np. dot. miejsca, w którym mieszka, ludzi, i odpowiadać na te pytania
- posiada umiejętność prowadzenia prostej rozmowy, jeżeli rozmówca mówi wolno i zrozumiale i jest gotowy do pomocy
A2 – poziom niższy średniozaawansowany
Osoba posługująca się językiem niemieckim na poziomie A2:
- rozumie wypowiedzi i często używane wyrażenia dotyczące życia codziennego (np. zakupy, rodzina, otoczenie, praca)
- potrafi porozumiewać się w prostych sytuacjach komunikacyjnych na tematy znane i typowe
- potrafi w prosty sposób opisywać swoje pochodzenie i otoczenie
- rozmawia na tematy związane z najważniejszymi potrzebami życia codziennego
B1 – poziom średniozaawansowany
Osoba posługująca się językiem niemieckim na poziomie B1:
- rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w jasnych, standardowych wypowiedziach dotyczących znanych jej spraw i sytuacji typowych dla pracy, szkoły, czasu wolnego itp.
- potrafi porozumiewać się w większości sytuacji komunikacyjnych, które mogą się zdarzyć podczas podróży w rejonie, gdzie mówi się w języku niemieckim
- potrafi tworzyć proste, spójne wypowiedzi ustne lub pisemne na tematy, które są jej znane lub ją interesują
- potrafi opisywać doświadczenia, zdarzenia, marzenia, nadzieje uzasadniając je krótko lub wyjaśniając swoje opinie i plany
B2 – poziom wyższy średniozaawansowany
Osoba, która posługuje się językiem niemieckim na poziomie B2:
- rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne, łącznie z rozumieniem dyskusji na tematy techniczne z zakresu jej specjalności
- prowadzi płynną i spontaniczną rozmowę z rodzimym użytkownikiem języka niemieckiego, nie powodując przy tym napięcia u którejkolwiek ze stron
- potrafi formułować przejrzyste i szczegółowe wypowiedzi pisemne i ustne w szerokim zakresie tematów
- potrafi wyjaśnić swoje stanowisko w sprawach będących przedmiotem dyskusji, rozważając wady i zalety różnych rozwiązań
C1 – poziom zaawansowany
Osoba, która posługuje się językiem niemieckim na poziomie C1:
- rozumie szeroki zakres trudnych, dłuższych tekstów dostrzegając znaczenia ukryte, wyrażone pośrednio
- potrafi wypowiadać się płynnie, spontanicznie, odnajdując bez większego trudu właściwe sformułowania
- swobodnie posługuje się językiem niemieckim w kontaktach towarzyskich, społecznych, edukacyjnych bądź zawodowych
- potrafi formułować jasne, dobrze zbudowane, szczegółowe wypowiedzi ustne lub pisemne dotyczące złożonych problemów
- sprawnie i właściwie posługuje się regułami organizacji wypowiedzi, łącznikami i wskaźnikami zespolenia tekstu
C2 – poziom profesjonalny
Osoba posługująca się językiem niemieckim na poziomie C2:
- może z łatwością zrozumieć praktycznie wszystko, co usłyszy lub przeczyta
- potrafi streszczać informacje z różnych źródeł, pisanych lub mówionych w sposób spójny, odtwarzając zawarte w nich tezy i wyjaśnienia
- potrafi wyrażać swoje myśli bardzo płynnie, spontanicznie i precyzyjnie, subtelnie różnicując odcienie znaczeniowe nawet w bardziej złożonych wypowiedziach
Swój poziom znajomości języka niemieckiego można sprawdzić w Internecie za pomocą ogólnodostępnych testów. Szkoły językowe oferują na swoich stronach taką możliwość. Sprawdzane jest słownictwo, gramatyka czy poprawna pisownia. Dodatkowo proponowane są rozmowy z lektorami, które mają na celu ustalenie poziomu w oparciu o wypełniony wcześniej test pisemny.
6-stopniowa skala wprowadzona przez UE daje możliwość weryfikacji oraz korelacji poziomu z certyfikatami, jakie przeprowadzane są w różnych krajach. W dobie dużej migracji jest to szczególnie ważne dla osób chcących studiować czy podjąć pracę w innym kraju.
ESOKJ gwarantuje uznawalność dyplomów, certyfikatów i zaświadczeń, które wydane zostały przez instytucje w różnych krajach.