Konstrukcja z zu i bez zu w języku niemieckim
Bezokolicznik z zu i bez zu w języku niemieckim
Czasem jest tak, że w zdaniu pojawia się więcej niż jeden czasownik, na przykład:
- Ich muss meine Hausaufgabe machen. / Muszę zrobić pracę domową.
Czasownik modalny müssen jest odmieniony przez osobę, a machen to bezokolicznik. Istnieją jednak takie sytuacje, w których pojawia się coś jeszcze – chodzi o tajemnicze zu…
- Ich fange an zu studieren. / Zaczynam studiować.
Nagle, jak grom z jasnego nieba jakieś zu. W dodatku w języku polskim nie widać w tym zdaniu czegoś takiego. Ale spokojnie. Na szczęście da się to w prosty sposób wytłumaczyć. 🙂 Można wyróżnić pewne grupy czasowników lub konstrukcji, po których pojawi się zu!
Bezokolicznik z zu po czasownikach
Bezokolicznika z zu używa się po konkretnych czasownikach. Poniższa lista przedstawia najważniejsze z nich. Ufff, lista nie jest aż tak długa, a te czasowniki warto znać! W tabeli znajdziecie również ich tłumaczenie na język polski oraz przykładowe zdania.
| anfangen | zaczynać | Ich fange an, Spanisch zu lernen. / Zaczynam się uczyć hiszpańskiego. |
| aufhören | przestawać, skończyć | Hör auf, mich anzuschreien! / Przestań na mnie krzyczeć! |
| beginnen | zaczynać | Es beginnt zu schneien. / Zaczyna padać śnieg. |
| sich bemühen | starać się | Wir haben uns bemüht, der Katze ein neues Zuhause zu finden. / Staraliśmy się znaleźć temu kotu nowy dom. |
| bitten | prosić | Ich bitte die Tür zu schließen. / Proszę zamknąć drzwi. |
| denken | myśleć | Meine Arbeitskollegin denkt daran, umzuziehen. / Moja koleżanka z pracy myśli o przeprowadzce. |
| sich entschließen | zdecydować się | Ich habe mich entschlossen, nicht aufzugeben. / Zdecydowałem się nie poddawać. |
| erlauben | pozwalać | Meine Eltern haben mir nicht erlaubt, auf der Straße zu spielen. / Rodzice nie pozwolili mi grać na ulicy. |
| gelingen | udać się, powieść się | Es gelingt uns nicht, ihn zu überreden. / Nie uda nam się go przekonać. |
| glauben | wierzyć | Mein Nachbar glaubt, sich fair zu verhalten. / Mój sąsiad uważa, że zachowuje się fair. |
| haben | jako mieć coś do zrobienia, musieć | Ich habe heute viel zu tun. / Mam dziś dużo do zrobienia. |
| helfen | pomagać | Er hilft ihr, das Formular auszufüllen. / On jej pomaga wypełnić formularz. |
| hoffen | mieć nadzieję | Ich hoffe, dich noch zu sehen. / Mam nadzieję, że cię jeszcze zobaczę. |
| scheinen | zdawać się | Monika scheint glücklich zu sein. / Monika zdaje się być szczęśliwa. |
| verbieten | zabraniać | Mein Vater hat mir verboten, zu fluchen. / Ojciec zabronił mi przeklinać. |
| vergessen | zapomnieć | Vergiss nicht, deinen Regenschirm mitzunehmen! / Nie zapomnij wziąć parasola! |
| versprechen | obiecywać | Du hast mir versprochen, mich zu besuchen! / Obiecałeś, że mnie odwiedzisz! |
| versuchen | próbować | Peter versucht, nett zu sein. / Piotr próbuje być miły. |
| vorhaben | mieć zamiar, planować | Hast du vor, ihr die ganze Wahrheit zu sagen? / Masz zamiar powiedzieć jej całą prawdę? |
| sich etwas vornehmen | postanowić coś | Ich habe mir vorgenommen, mich gesund zu ernähren. / Postanowiłam zdrowo się odżywiać. |
| vorschlagen | proponować | Ich schlage vor, ins Kino zu gehen. / Proponuję iść do kina. |
| sich vorstellen | wyobrazić sobie | Kannst du dir vorstellen, im Ausland zu leben? / Możesz sobie wyobrazić mieszkanie za granicą? |
W każdym zdaniu z czasownikami z tabeli pojawia się konstrukcja z zu. W oczy rzuca się jeszcze jedna rzecz. Czasem zu znajduje się przed bezokolicznikiem, a czasem wciska się w niego. Ale dlaczego?
Otóż w przypadku czasowników prostych albo nierozdzielnie złożonych zu pojawia się przed bezokolicznikiem:
- Ich versuche, eine Tomatensuppe zu kochen. / Próbuję ugotować zupę pomidorową.
- Ich versuche, dich zu verstehen. / Próbuję cię zrozumieć.
Jeśli czasownik jest rozdzielnie złożony, wtedy zu znajduje sobie miłe miejsce między przedrostkiem a rdzeniem czasownika:
- Ich versuche, mein Zimmer gründlich aufzuräumen. —> auf to przedrostek, a räumen rdzeń czasownika
Zwroty rzeczownik + haben
Kolejną grupę stanowi ciekawa konstrukcja. Składa się ona z rzeczownika i czasownika haben, czyli mieć. A mieć można różne rzeczy. 🙂
- Angst haben / bać się (dosłownie „mieć strach”)
- Lust haben / mieć ochotę
- Zeit haben / mieć czas
- die Absicht haben / mieć zamiar
- die Chance haben / mieć szansę
- die Möglichkeit haben / mieć możliwość
- den Wunsch haben / mieć życzenie
A OTO PRZYKŁADY:
- Ich habe Angst, zu klettern. / Boję się wspinać.
- Er hat die Absicht, im Ausland zu studieren. / On ma zamiar studiować za granicą.
- Ich habe die Möglichkeit, an dem Training teilzunehmen. / Mam możliwość wzięcia udziału w tym treningu.
Zwroty Es ist + przymiotnik
Również konstrukcja ES IST + PRZYMIOTNIK wymaga od nas bezokolicznika z zu. Jest dość łatwa do zapamiętania. Spójrzcie sami!
- Es ist schön …
- Es ist angenehm …
- Es ist toll …
- Es ist nett …
- Es ist gefährlich …
- Es ist schwer …
- Es ist möglich …
- Es ist notwendig …
- Es ist verboten …
- …
PRZYKŁADY TEJ KONSTRUKCJI:
- Es ist verboten, hier zu rauchen. / Palenie jest tutaj zabronione.
- Es ist toll, Deutsch zu lernen. / Fajnie jest uczyć się języka niemieckiego.
- Es ist schwer, vier Kilometer zu laufen. / Trudno jest przebiec cztery kilometry.
Kiedy nie pojawi się zu?
Są takie sytuacje, w których zu się nie pojawi. Na nasze szczęście nie ma ich dużo. 🙂
- po czasownikach modalnych –> können, mögen, müssen, dürfen, sollen, wollen
- Ich muss heute Deutsch lernen. / Muszę się dziś uczyć niemieckiego.
- Hier darf man nicht parken. / Tu nie wolno parkować.
- Ich soll sie nicht belügen. / Nie powinienem jej okłamywać.
- po czasowniku lassen
- Das lässt sich nicht machen! / Tego nie da się zrobić!
- Morgen lasse ich meine Haare schneiden! / Jutro obetnę sobie włosy.
- po czasowniku bleiben
- Bleib stehen! / Zatrzymaj się!
- po czasownikach związanych ze zmysłami –> fühlen, hören, sehen
- Ich höre sie kommen. / Słyszę, jak oni idą lub Słyszę, jak ona idzie.
- Er sieht sie tanzen. / On widzi, jak ona tańczy. lub On widzi, jak oni tańczą.
- po czasownikach związanych z ruchem: fahren, gehen, kommen, laufen
- Ich gehe gerne spazieren. / Chętnie chodzę na spacer.
- Wir gehen Tennis spielen. / Idziemy pograć w tenisa.
Czasowniki z zu i bez zu
Czasowniki helfen, lernen i lehren są bardzo ciekawe. Po nich można użyć zu, jeśli zdanie jest dość rozbudowane.
- Ich habe gelernt, eine leckere Tomatensuppe zu kochen. / Nauczyłam się gotować smaczną zupę pomidorową.
- Mein Opa hat mich gelehrt, positiv zu denken. / Mój dziadek nauczył mnie pozytywnego myślenia.
- Hilfst du mir, mich für das Vorstellungsgespräch vorzubereiten? / Pomożesz mi się przygotować na rozmowę kwalifikacyjną?
Można też nie użyć tego zu z reguły chodzi wówczas o krótsze zdania:
- Meine Lehrerin lehrt mich singen. / Moja nauczycielka uczy mnie śpiewać.
- Ich lerne schwimmen. / Uczę się pływać.
Zadanie domowe 🙂
Tym razem chodzi o tłumaczenie poniższych zdań na język niemiecki. Powodzenia!
- Nie jest zdrowo jeść zbyt dużo słodyczy.
- Mam zamiar kupić nowy samochód.
- Idziesz z nami grać w piłkę nożną?
- Mam nadzieję, że zdam ten egzamin.
- Słyszysz, jak ptaki śpiewają?
- Nie bój się pogłaskać tego psa.
- Spróbuj naprawić to sam.
- Kiedy przyjdziecie nas odwiedzić?
- Zapomniałam kupić ziemniaki.
- Musimy zapytać o to szefa.
Dziękuję, wreszcie to ogarnęłam. A gdzie można sprawdzić czy zadanie domowe jest dobrze zrobione?
Pozdrawiam
Agnieszka
Można napisać w komentarzu. Sprawdzimy! 🙂