Was machst du denn?! Partykuła denn w języku niemieckim

Denn to bardzo ciekawy wyraz w języku niemieckim. I przydatny. I uwaga, nie chodzi tutaj o denn jako ponieważ! Ale o tym za chwilę. Zacznijmy od tego, co to jest partykuła (die Partikel).

Co to jest partykuła?

Partykuła o taka część mowy, podobnie jak rzeczownik, czasownik, przymiotnik — nie mylić z partyturą. 🙂 Oto najważniejsze informacje o partykułach:

• nie odmieniają się — hurra! 🙂
• nie da się zadać do nich pytania
• przede wszystkim występują w języku mówionym
• nie są elementem obligatoryjnym zdania, czyli jeśli je usuniecie, zdanie nadal będzie poprawne

I najważniejsze pytanie, do czego służą?

Najważniejsza funkcja partykuły denn

Żeby zrozumieć istotę denn, najlepiej obejrzeć kilka przykładów:

• Was machst du denn? / Co robisz?
• Was ist denn das? / Co to jest?
• Was ist denn los mit euch? / Co z wami?
• Wo hast du denn dein Verstand?! / Gdzie ty masz rozum?!
• Ich will es nicht. Kannst du es denn nicht verstehen?! / Nie chcę tego. Nie możesz tego zrozumieć?!

Da się zauważyć, że w polskim tłumaczeniu tych zdań trudno znaleźć konkretny wyraz (właściwie go nie ma), który by był tłumaczeniem denn. Powyższezdania są związane z pewnymi emocjami, które pojawiają się w określonej sytuacji.

Może to być:

• zaciekawienie
• zdziwienie
• zniecierpliwienie
• wyrzut

I teraz już sytuacja staje się jaśniejsza. Partykuły to bardzo „uczuciowe” części zdania. Dzięki nim osoba, która coś mówi, może podkreślić swoje emocje. Do tego jeszcze odpowiednia modulacja głosu i gotowe!

Nie każde denn to partykuła

Pamiętajcie, że denn to też ponieważ, czyli inaczej weil, z pewną różnicą:

• Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
• Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.

Szyk po weil jest końcowy — czasownik odmieniony przez osobę ląduje na końcu zdania.

Szyk po denn jest prosty — najpierw pojawia się odpowiedź na pytanie kto? co?, a potem odmieniony czasownik i cała reszta zdania.

A więc denn może być też spójnikiem w zdaniu.